Փոշու պարունակությունը գերազանցել է թույլատրելի կոնցենտրացիան Կենտրոն, Նոր Նորք, Արաբկիր, Շենգավիթ վարչական շրջաններում

Օդի աղտոտվածության մոնիթորինգը Երևանում, Գյումրիում, Վանաձորում, Ալավերդիում, Հրազդանում, Արարատում, Ծաղկաձորում, Չարենցավանում, Կապանում և Քաջարանում իրականացնում է ՇՄՆ «Հիդրոմետեորոլոգիայի և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը։ Միայն Երևանում գործում է 45 դիտարկման կետ և 5 կայան, որոնց միջոցով վերահսկվում է փոշու, ծծմբի, ազոտի երկօքսիդի և ստորերկրյա օզոնի մակարդակը։ Այս կայաններից ստացվում են միջին օրական ցուցանիշներ։

Հիդրոմետեորոլոգիայի և մոնիթորինգի կենտրոնի փոխտնօրեն Գայանե Շահնազարյանը նշում է, որ 2022 թվականի տվյալներով՝ փոշու ամենաբարձր աղտոտվածությունը կամ առավելագույն թույլատրելի կոնցենտրացիան (ՄԹԿ) արձանագրվել է Գյումրիում, ապա՝ Երևանում, Վանաձորում, Ալավերդիում, Հրազդանում, Արարատում և Ծաղկաձորում։ Երևանում այն 3-4 անգամ գերազանցել է նորման։ 137 օրվա ընթացքում փոշու կոնցենտրացիան պահպանվել է բարձր մակարդակի վրա։ «Փոշու առումով իրավիճակը սրվում է հունիսից սեպտեմբեր ամիսներին։ Ազոտի օքսիդների պարունակությունը նախորդ տարի բարձր էր Երևանում, Գյումրիում և Արարատում։ Ամառային ամիսներին ազոտի երկօքսիդի մակարդակը նույնպես աճում է՝ աղտոտելով օդը», – ասել է Շահնազարյանը։ Խնդիրը խորանում է, քանի որ շինարարական ծավալների աճին ավելանում են տրանսպորտի, արդյունաբերության և էներգետիկայի արտանետումները։

Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը հայտնում է, որ 2023 թվականի հունվարի 1-ից հունիսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևանի 33 շինարարական կազմակերպություններում անցկացվել են ստուգումներ, որոնցից 31-ում հայտնաբերվել են կոպիտ խախտումներ։ Խախտողներն ենթարկվել են 150 հազար դրամի վարչական տուգանքի։ Հատուկ թույլտվություն չունենալով՝ փխրուն նյութերի փոխադրման համար 16 ֆիզիկական անձ ենթարկվել է 50 հազար դրամի վարչական պատասխանատվության։ Նշենք, որ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ ամբողջ աշխարհում օդի աղտոտվածության հետևանքով տարեկան շուրջ 8 միլիոն մարդ է մահանում։

Երևանցիների և երկրի մյուս քաղաքների բնակիչների շնչած փոշոտ և վնասակար օդը, անկասկած, լուրջ փորձություն է։ Բնական և արհեստածին։ Շինարարության ցածր մշակույթը, ավտոմեքենաների արտանետումները ոչ մի ուրախություն չեն բերում։ Անհրաժեշտ է հնարավորինս արագացնել այն օրենքների ընդունումը, որոնք ինչ-որ պատճառով դեռևս միայն նախագծային փուլում են։ Բացի այդ, խիստ կարևոր է խստացնել պատժամիջոցները, այսինքն՝ տուգանքները, օդը չարամտորեն աղտոտողների նկատմամբ։ 50-ից 150 հազար դրամ տուգանքները շինարարական կազմակերպությունների և արդյունաբերական ձեռնարկությունների համար չնչին գումար են։ Մոծակի խայթոց։

Վերջապես, որպեսզի ունենանք մաքուր և գոնե ոչ վտանգավոր օդ, խիստ անհրաժեշտ է կտրուկ ավելացնել ծառերի ու այլ բուսականության, ինչպես նաև ջրային մակերեսների քանակը։ Սա պետք է դառնա պետական և համաժողովրդական գործ։